Αναζητείτε όραμα

Από το όραμα του Α. Παπανδρέου για αλλαγή, στο όραμα του Κ. Μητσοτάκη για φιλελεύθερη οικονομία, έως το όραμα του Κ. Σημίτη για εκσυγχρονισμό και είσοδο στο κλαμπ των εκλεκτών της ευρωπαϊκής ένωσης, η υπόσχεση για ένα διαφορετικό αύριο αποτελεί την αιχμή του δόρατος στην επιχειρηματολογία των πολιτικών αρχηγών τις τελευταίες δεκαετίες.

Ο κ. Καραμανλής κέρδισε τις εκλογές χωρίς να διατυπώσει ένα όραμα με την κυριολεκτική σημασία του όρου. Με την καταπολέμηση της διαφθοράς όμως να αποτελεί κορωνίδα της επιχειρηματολογίας του εμμέσως πρόσφερε στους πολίτες την προοπτική μιας επόμενης μέρας που θα σηματοδοτούσε το τέλος της «αρπαχτής».

Μέσες άκρες το όραμα του επικεντρωνόταν σε διαδικαστικά θέματα, ουδόλως αδιάφορα όμως για έναν λαό όπου οι μισοί κατηγορούν τους άλλους μισούς πως κλέβουν και που όλοι μαζί έχουν βιώσει ποικιλοτρόπως την ταλαιπωρία από το κράτος. Αυτή την ταλαιπωρία υποσχόταν να αλλάξει η «νέα διακυβέρνηση». Αλλαγή στις δομές και διαφάνεια στις διαδικασίες και τις συναλλαγές με το δημόσιο.

Ο κ. Παπανδρέου από την άλλη έχει σαφές όραμα. Ίσως είναι ο μοναδικός πολιτικός στη μεταπολίτευση που έχει ξεκάθαρο στόχο για τη χώρα. Θέλει να εφαρμόσει το σκανδιναβικό μοντέλο στην Ελλάδα. Το οποίο μεταξύ άλλων μεταφράζεται σε ευρεία κοινωνική συνοχή, υποδειγματικές υπηρεσίες δημόσιας υγείας, δραματική μείωση της ανεργίας, ουσιαστική ανάπτυξη κι άλλα πολλά ενδιαφέροντα.

Το πρόβλημα όμως είναι πως δεν έχει στρατηγική. Ξέρουμε που θέλει να μας πάει αλλά δεν καταλαβαίνουμε πως θα το κάνει. Η έλλειψη στρατηγικής αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις. Ο κόσμος δεν καταλαβαίνει τι θέλει να κάνει ο κ. Παπανδρέου. Ούτε τα στελέχη του κόμματος του καταλαβαίνουν τι θέλει να κάνει ο αρχηγός τους και γι αυτό ο αντιπολιτευτικός τους λόγος είναι μια στο καρφί και μια στο πέταλο.

Ο Καραμανλής έχει δύο χρόνια να αποκτήσει ένα όραμα για την Ελλάδα και ο Παπανδρέου μια στρατηγική για το όραμα που ήδη έχει. Θεωρητικά ο δεύτερος έχει πλεονέκτημα επειδή έχει βρει το «τι» και ψάχνει το «πώς». Πρακτικά όμως το συγκεκριμένο «τι» ίσως είναι εξωπραγματικό για την ελληνική νοοτροπία.

Επομένως επί της ουσίας η πρόκληση για τον Παπανδρέου δεν είναι τόσο να μας εξηγήσει πως θα φτάσουμε στο στόχο του, αλλά να μας μάθει να σκεφτόμαστε όπως οι σκανδιναβοί. Κι αυτό μπορεί να χρειαστεί και μισό αιώνα να συμβεί. Υπό αυτές τις συνθήκες ο Καραμανλής αρκεί να βρει κάτι πιο προσιτό στην ψυχολογία του νεοέλληνα. Και κατά τα φαινόμενα γνωρίζει καλύτερα την ψυχοσύνθεση του μέσου έλληνα από τον ανταγωνιστή του.

Με τα σημερινά δεδομένα, ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος δείχνουν να βιάζονται και πολύ να μας πουν τι καινούργιο έχουν να φέρουν για το μέλλον. Το ελαφρυντικό βέβαια είναι πως έχουμε δύο χρόνια έως τις επόμενες εκλογές, χρόνος που στην πολιτική αρκεί για να ανατραπεί το σύμπαν. Όποιος από τους δύο προλάβει έως τις αρχές του 2008 να έχει συγκροτημένη άποψη για το που θέλει να πάει αυτό τον τόπο θα είναι αυτός που θα κερδίσει τις εκλογές. Κι αυτό γιατί για όλα τα άλλα θέματα που αφορούν την καθημερινότητα έχει παγιωθεί η αντίληψη στον κόσμο πως κανείς από τους δύο δεν έχει λύσεις.